Maging Ikaw ngan Ako

Kada adlaw nga nalabay
Mas nakikillala ko ikaw hinay-hinay
Damo la nga butang nga napag-iistoryahan
Mga istorya hin kabiduan ngan kalipayan

Karuyag ko la magpasalamat ha imo
Han pagtapod ha akon nga guin hatag mo
Han pag-istorya han imo kinabuhi
An paglaom nga kunta diri mabari

Kun ano man an aton guin tikangan
Kamagsangkay naton in pagtitipigan
Para kunta mayda maupay nga hingaradtuan
Pagsusog han matadong nga dalan.

Kunta waray ha aton magbago
Mag-ilob la bis ano nga umabot nga bagyo
Pero kun mayda man kunta magbago
Adton la ba nga maging IKAW ngan AKO.

Siday - Nov. 21, 2017

Siday - Nov. 05, 2017

Kaupay pagkinita kan Sarah mata
Iya kahusay nagawas ug nakikita
Baga hin nag twinkle-twinkle little star
Labi kun nangisi hiya pachar-char.

Bisan kun waray man istoryahay
Pagkinita la ha iya in kontento na.
Nakokompleto guihap iton usa ka adlaw
Naiibanan an inaabat nga kamingaw.

Siday - Nov. 05, 2017

Kaupay pagpinamati kan Sarah
Labi kun kaistorya hiya mag-aga
Iya boses pareho hit kanan anghel matam-is
Bisan kun naabtan man ka-alas-tres.

Bisan ano nga istoryahaon ig-iistorya
Hihimuan hin paagi diri la mawara
Makaistorya la hiya daw kamaupay
An akon dughan in napupuno na hin kalipay.

Siday - Oct. 31, 2017

Hain na dawla hi Sarah?
Karuyag ko na hiya makita
Kaiha pa matapos inin simana
Kasing-kasing ko ha iya namimingaw na.

Paghuna ha iya karuyag mapugngan
Para kunta an kamingaw maibanan.
Pero bisan ano nga pagpugong
Makuri gud kun ha sulog nasungsong.

Salit yana huhunaon ko nala
Nga yana nga Friday kami in magkikita
Bisan kun mayda man pagkamaiha
Basta magkaupod la in sige nala.

aina

Kun yana kumadto ka na ha Manila
Magpapabilin ka ha akon huna-huna
Ngan ha kasing-kasing ko diri mawawara
An paglaom ngan an imo paghigugma.

Usa gadla kunta iton akon ungara
Nga ha akon kinabuhi diri ka bumaya
Bisan magharayo kita yadto ka ha Manila
Mayda gihap panahon nga kita hin magkikita.

Pag-ilob gadla kita hiton kamingaw
Magharayo gud kita salit mahidlaw
Ig ampo ta nala ha makagarahom ha igbaw
Nga labi ha ngatanan gugma naton lumabaw.

Makuri man nga dalan iton aton pag-agian
Diri man sigurado iton aton hingaradtuan
Pero kun ha kada tagsa mayda pagtuman
Kalipayan ug gugma aton makakaptan.

SA TAMANG PANAHON.

diri na ak

Tikang yana diri na ak' ha im'.
Im' ngaran diri na luwason ta'k im-im.
Ha'k huna-huna pirit ka mapara,
Hasta ta'k gugma ha im' mawara.

Hinumduman ilalabog ha dagat,
Para kasakit ha dughan diri na maabat.
Bahala nala ta'k kasing-kasing kun ha iba lumaag.
Bangin lugod ha iba ta'k gugma diri makarag.

taekwondo

Kaupay ha TAEKWONDO pag-uyas
Makalilipay labi kun naturo iton balhas
Nakakakilala pa hin bago nga sangkay
Nga nakaghatag hin bago nga kalipay.

Bisan kun an kasakit aada
An mga ngisi diri gud napapara
Mga bun-og man namarka ha nawong
An kalipayan diri napaparong.

Sipa didto, sipa dinhi
Usahay mayda mga ngipon nabubungi
Bisan kun magkuntra man han laban
Magsarangkay la gihap ngatanan.

Ano dawla iton mayda ha taekwondo?
Kun hain iton uyas kita in nakadto
Bagan nagbibiling kita hin kasakit
Nalilipay bisan naabat hin kaurit.

Mga sabid gad ada hini kita?
Bis nag-aaraway na kita in natawa.
Basta an Gold Medal makuha la
Ano man nga kasakit nawawara.

Isla Ando

Sadyang mapaglaro ang kapalaran. May mga pusong masaya na napaglalaruan. May mga pusong pinagtagpo, pero hindi itinadhana.

Katatapos pa lang ng Regional SCUAA at nagyaya ang buong taekwondo team na ipagdiwang ang pagkakapanalo ng bawat isa. Nagset ng araw si Clarisse. Para siguradong makasama at walang ginagawa ang lahat, Sabado ang kanyang napiling araw at pumayag naman agad ang buong team.

Nagtipon ang buong team sa napagkasunduang lugar para sabay-sabay silang magb’yahe papunta sa Isla Ando. Ang islang ito ay isa sa pinakamagandang isla sa Silangan Samar.

“Papunta na ako d’yan,” sabi ni Alex, “see you soon.”

“Ingat sa b’yahe,” paalala ni Clarisse, “see you.”

“Power hug!” biro ni Alex.

“Power lang walang hug!” patawang sabi bi Clarisse.

“Kawawa naman ako.” Pa-cute na sabi ni Alex.

Matagal nang may gusto si Alex kay Clarisse. Pero mas madali talagang sabihin ng pabiro ang seryoso at totoong nararamdaman para sa isang tao. Ang masakit nga lang, hindi mo rin alam kung totoo ba o pabiro rin ang sagot niya.

Masayang nag-uusap ang buong team sakay sa isang maliit na bangka habang papunta sila sa isla. Tahimik lang si Alex na kumukuha ng mga larawan gamit ang kanayng cellphone. Pasulyap-sulyap din s’ya kay Clarisse na nasa harapan niya.

“Ipapapulis mo ba ako,” bulong ni Alex, “kung mahuhuli mo akong nagnanakaw ng tingin sa’yo?”

“Ano?” tanong ni Clarisse. Hindi niya kas narinig and sinabi ni Alex.

“Tanong ko lang sana kung maganda sa isla.” Sabi ni Alex habang iniiiba niya ang kanyang sinabi kanina. “first time ko kasi sa Isla Ando.”

“Mag-e-enjoy ka promise!” hikayat ni Clarisse. “maganda doon at masaya pa.”

Bulong ulit ni Alex, “makasama ka lang masaya na ako.”

Ngumiti lang si Clarisse. Hindi niya ulit narinig ang sinabi ni Alex kasi malakas ang tunog ng umaandar na bangka.

Nakarating sila sa isla matapos and ilang oras ng b’yahe. Habang nasa pantalan pa sila ay kinuha ni Alex ang mono pod at tinawag ang buong team para mag-groufie. Sa bawat magandang lugar sa isla na kanilang dinaraanan ay nag-groufie sila. Nakarating sila sa Coral Reef. Ang resort na kung saan doon sila magpapalipas ng gabi.

Nagtulongan ang lahat para sa paghahanda ng pagkain. Isang masayang boodle fight ang pinagsaluhan ng buong team. Masayang nagk’wentuhan. Maraming asaran. Kamustahan. At biruan.

Naglibot sila sa isla at pinuntahan ang lugar na may malalaking mga bato at alon. Nasugatan man an ilan, pero nakangiti pa rin sa kasayahang nararamdaman. Tahimik lang si Alex na kumukuha ng mga larawan ng bawat isa. Parang gusto niyang mag-freeze and lahat ng kasayahang kanilang nararamdaman at higit sa lahat, mag-freeze ang oras at panahon kasi kasama n’ya ulit si Clarisse makalipas ang mahabang panahon.

Bumalik agad sa resort ang buong team bago ang dilim. At sinimulan ang ikalawang parte ng kasiyahan, ang inuman, kantahan at sayawan. “Hugot songs!” sabi pa nga ni Dennise. Kasi mga hugot damdamin daw ang mga kanta na parang nagpaparinig sa isang taong mahal niya.

Natapos ang gabi na masaya ang lahat. Natulog ang iba sa duyan at ang iba naman sa cottage. Hindi namalayan ni Alex at Clarisse na magkahawak ang kanilang mga kamay habang naglalakad sa dalampasigan papunta sa cottage. Tahimik lang. Walang may nagsasalita. Na para bang hindi na kailangan pang magsilita, basta’t magkahawak lang ang kanilang kamay, basta’t magkasama lang sila, masaya na silang dalawa. Para bang nag-uusap ang kanilang mga puso? Isang ngiti at tingin lang ay buo na ang lahat.

Nakarating sila sa cottage. Mag-uusap na sana ang dalawa nung bigla nalang nagbrown out. Nabalot ng dilim at katahimikang ang buong paligid walang ibang naririning kundi and mabilis na tibok ng kanilang mga puso habang sila at pinaglalapit nito, nagkaharap, at ilang sandali lang ay bigla silang nagyakap at mga labi ay naglapat.

“Good morning!” bati ni Clarisse habang ginigising niya si Alex. “Uuwi na raw tayo. Gumising ka na.”

“Ha? Ang aga naman?” sabi ni Alex. “maya nalang tulog muna tayo.”

“Kailangan kasi baka wala na tayong masakyan pauwi” Paliwanag ni Clarisse. “Sunday kasi ngayon.”

Tahimik lang ang dalawa habang pauwi na sila - habang pauwi na ang buong team. Marami ang mga katanungan pumapasok sa isip ni Alex habang pilit niyang inaalala ang nangyari nung gabing iyon. Ano ba ang sasabihin niya? Dapat pa bang pag-usapan iyon? O sa isip na lamang ibaon? Siya ba dapat ang mauna? Ano ba? Paano ba simulan? Ano ba ang dapat sabihin? Ano ba ang kanyang nararamdaman? Ngayon na ba? O maghihintay sa tamang panahon? Kailan ba ang tamang panahon?

Sadyang mapaglaro ang kapalaran. May dalawang pusong pinagtatagpo at pinaglalaruan. Paano ba? Ano ba? Hahayaan na lang ba na ang kapalaran ang magpasya para sa dalawang puso? O gagawa sila ng paraan? Gagawa ng sarili nilang tadhana para madugtungan ang kasiyahang naramdaman ng dalawang pusong pinagtago, pero hindi itinadhana?

Hinumduman

Diri ko gud nakakalimtan
An imo nawong syahan nakit-an.
Abi ko anghel kinanhi ha tuna
Para maghatag hin paghigugma.

Diri ko gud nakakalimtan
Imo boses syahan nabatian.
Bagan huni hin tamsi ha igbaw
Ha dughan nahatag hin kamurayaw.

Diri ko gud nakakalimtan
An imo ngisi nga akon nasay'ran.
Naghatag hin lamrag ug paglaum
Han akon kinabuhi nga masirum.

Diri ko gud nakakalimtan,
Paghigugma inabat na'k dughan.
Tungod han imo dara nga kalipay,
Kinabuhi ko naging maupay.

Diri ko gud nakakalimtan,
Tanan nga hatag mo nga kaupayan.
Salit yana ako ha imo gin mingaw,
Bumalik ka pangamoyo ko ha igbaw.

Diri ko gud nakakalimtan,
Han adlaw ako imo ginbayaan.
Tanan nga kaupayan nga gin-agian
Yana usa nala nga hinumduman.

Aanhon?

Ini nga paghigugmaay,
Diri gud la harumamay.
Kabido naabot usahay,
Ha urhi naman an kalipay.

Kabiduan ug kasakitan,
Inaabat tahos ha dughan.
Diri maaram kun aanhon man,
An mata diri magin luhaan.

Hunaaon ug abaton kakuri,
Han akon ha imo gin-agi.
Mga pakiana naabot ha urhi,
Kun makakarawat ko ba ini o diri?

Dapat ko ba huna-hunaon,
Kasakit nga naabot ha akon?
O mga mata dapat pukraton,
Makita an kalipay nga para ha akon?

IKAW LA

Han nagtitikang pala kita

Mga kalipay gin abat ta.

Yana kay nagtitika-iha

An paghigugma baga nawawara.

Kay ano dawla kita nasugad?

Waray katuman aton mga saad.

Diin dawla kita nagkulang?

Baga waray man nakaulang.

Ayaw unta kita pagi-basol

Han aton inabat nga maul-ol.

Kundi pakianhi ta’t kalugaringon

Kun ta’t pagtuhay aanhon?

Malain ha dughan abaton

Nga di mo ak’ makuha kaistoryahon

Karuyag ko la nga imo masabtan

IKAW LA iton sulod ha akon dughan.

Being Faithful vs Being Loyal

Relationships require a lot of work, whether you are fighting to keep them alive or simply just trying to spice them up a little with new adventures. But we often times get too caught up in our efforts to experiment in our relationships, and we begin to lose sight of some of the most important aspects of maintaining a healthy, trustworthy social atmosphere. Not only do we forget about how important these principles are, but we also find ourselves justifying our mistakes by loosely defining exactly what it means to be both faithful and loyal to our significant others. However, understanding what these two ideas are and incorporating them into your daily thoughts and beliefs can make it a lot easier to remember why you are in a relationship, and whether or not you are there for all the right reasons.

Let’s begin by discussing the word “faithful.” It’s safe to assume that most people view being faithful as not cheating on a partner, or using self-control to properly analyze and avoid certain situations that would jeopardize the trust and commitment(s) you’ve made to another person. But does faithfulness run much deeper than this?

What if faithful actually meant truly believing in the strength of your relationship, so to speak, or the idea that the level of communication you share with one another is enough to keep your heart satisfied and allow you to automatically block out any negative influences that might be attempting to disrupt these bonds of tranquility?

You can look at it in the same way you view the faith you have in terms of a religious belief system. You are not 100% sure that the belief is true, because there are specific things you will always fail to understand about it. Yet, you have “faith” in your spirituality, and you’re constantly making an effort to live by it and believe that you’ve made the right choices. Likewise, you can never be certain that a relationship will last forever, but you should still have some level of faith that it will and trust that your partner will work just as hard to keep it interesting and real.

“Well then, what’s the difference between being faithful and loyalty?”

Although faithfulness and loyalty are very similar, loyalty is more about how you behave and carry yourself as in individual in a relationship. Sure,

you can be loyal to another person or a group of people, but it begins as a character trait first. Making the choice toe a loyal person, whether you are

in a relationship or not, is the key to upholding the necessary morals and principles (as stated earlier) to, in turn, become faithful once you are given the

opportinity to display integrity and reveal your true intentions. In other words, loyalty is the decision you ultimarely make to serve as the basis for your

companionship, and being faithful is the end resiult of your ability to apply and sustain such ethics in you life.

Side Note:

No matter how faithful and loyal you try to be, it's important for you and your partner to understand that there will always be temptaions that

go against the foundation you built together. Here's for example: your boyfriend/girlfriend may have some close friends who happen to be girls/boys,

and it's completely normal for some of the to take interest in him/her, especially if he/she's an attractive. He might be hanging out at a party with his

friends, and somehow they end up alone and he/she successfully tries to kiss him/her.

This does not mean that he/she is unfaithful (at least not yet). If he/she has made a concious effort to be loyal to you and your relationship,

he/she should stop kissing her/him immediately and avoid any further intimacy. He/she should also inform you about what happened instead of keeping

it a secret if he/she's interested in being faithful as well, because the actions that follow the decision to uphold loyalty are what give rise to faithfulness.

signs. . .

http://courses.nus.edu.sg/course/elljwp/derriduction2.htm

WALA LANG!: HAYAAN Chords and Lyrics

WALA LANG!: HAYAAN Chords and Lyrics: Intro: G – D – Em – C – D – D7 S – Ballad T- 75  G D Em Hayaan mong sabihin kong muli sa iyo C ...

WALA LANG!: MAPINIT HARUPOY

WALA LANG!: MAPINIT HARUPOY: E-               Am Mapnit harupoy An hangin amihan                                                       E Nga nag halothot han tagsa...

MAPINIT HARUPOY

E-
             Am
Mapnit harupoy

An hangin amihan
                                                      E
Nga nag halothot han tagsa nga dughan

Hi Jesus natawo, nga aton Ginoo
                                                       Am-E
Didto hiton bungto ha Belen nga bando


                   Am
Tolo ka hadi-an hira nag-usyoso
                       A                            Dm
Kon matuod adto nga hi Jesus natawo
                                        Am
Ira gud nakita han ira mga mata
                     E                                  Am
Nga dida nahidga an Diosnon nga Bata


Chorus:
A
An mga anghel ha langit
             F#                    Bm
Nagsisingba ug nag-aawit
                          A
Nagsasayaw, nagdadayig
E                                A-E
Kay natawo an Ginoo
A
Igin halad hadton verbo
              F3                 Bm
Kay natawo hi Jesucristo
                                A
Nagsisimba an bug-os nga mundo
               E                      A
Han katawo han aton Ginoo

(Repeat Chorus)

A
Maglipay kita ngatanan
            F#                    Bm
Humuhunong ha kalibutan
A
Kay natawo na an gamhanan
         E
Si Jesus an iya ngaran

A                                       F#           Bm
Jesus nga matam-is nga waray sanglit
                    E                          A
Nga nakakalipay han tuna ug langit
                                         F#            Bm
Bukad nga inulpot nga waray hin dum-it
                  A                E               A
Ug gin dadayaw ka han mga angheles

         E
An tawo pamuro-boota
                         A
An nakaturog pukawa
         E
Ha belen basi kumita
               E                      A
Hadton matahom nga bata.

HAYAAN Chords and Lyrics

Intro: G – D – Em – C – D – D7
S – Ballad 
T- 75 

   G           D          Em
Hayaan mong sabihin kong muli sa iyo
     C                   Bm     Em 
Ang tanging nilalaman ng puso ko
     C       D              Bm         Em
Bagama’t ang diwa ko’y di gaanong tumutugon
    Am          F            D7
Sa himig ng dasalin kong ito

  G            D           Em
Hayaan mong sabihin kong muli sa iyo 
     C        D          Bm     Em
Ang tanging ninanais ng buhay ko

     C      D          Bm          Em
Bagama’t sa wari ko’y ito’y balatkayo
      Bm           D7               G
Huwag sanang damdamin ang karupukan ko

    C       D    B7            Em
MInahal mo ako nang walang hanggan
    C                   Am                          D7
Uulitin kong muli at sana’y ‘yong madamang mahal kita
    G               B7
Kinulayan mo Yaring daigdig
    Em      E7         C
Binigyang sigla ang bawat luha
   Am        Bm      
Labis-labis ang pag-ibig 
    Em       C    D
Na sa aki’y dulot mo (1,2 Koro)
              G
Coda: Mahal kita

Neokolonyalismo

1. Ang kolonyalismo ay ang tuwirang pananakop ng isang bayan sa iba pa upang mapagsamantalahan ang yaman nito o makuha rito ang iba pang pangangailangan ng mangongolonya. Ang kolonyalismo ay madalas na naihahalintulad sa Imperyalismo ngunit ang dalawa ay mayroong pagkakaiba."Maaaring magsilbing baseng pangkalakal o pangmilitar ang kolonya"

2. Niyokolonyalismo ay di-tuwirang pagkontrol sa isang malayang bansa ng isang makapangyarihang bansa.

3. Ano ang mga uri ng niyokolonyalismo?

Isa na rito ang pamamaraan sa pagbabahagi ng Edukasyon. And status ng ating edukasyon sa bansa'y buhat pa sa mga Amerikano. Tinuturuan tayo ng Ingles, magi na ang kanilang mga kultura upang sabihin ng masarap mamuhay doon, do gaya dito sa ating bansa.

Isa lamang ito sa mga iba't-ibang ehemplo ng neokolonyalismo.

Isa na rito ang pamamaraan sa pagbabahagi ng Edukasyon. And status ng ating edukasyon sa bansa'y buhat pa sa mga Amerikano. Tinuturuan tayo ng Ingles, magi na ang kanilang mga kultura upang sabihin ng masarap mamuhay doon, do gaya dito sa ating bansa.

Isa lamang ito sa mga iba't-ibang ehemplo ng neokolonyalismo.

4. Ano ang katibayan ng neokolonyalismo?

·         tambakan ng sobrang produkto. 

·          tagasuplay ng lakas paggawa. 

·          tambakan ng mga toxic waste. 

·         karugtong ng maka-kanluraning kultura. 

·         pinagkukunan ng likas na yaman.

5.  Ang Pamamaraan ng Neo-kolonyalismo

Pagkatapos ng ikalawang Digmaang Pandaigdig, lumitaw ang makabagong uri ng pananakop upang mapanatili ang kanilang kapangyarihan, ito ay ang neo-kolonyalismo at interbensyon.

Ang neo-kolonyalismo ay nangangahulugan ng bago at ibang uri ng pagsasamantala sa mahihirap na bansa. Sa pag-aaral ng agham-pampulitika, ang neo-kolonyalismo ay patungkol sa pananatili ng kontrol ng isang dating kolonyalista. Ito ay sa pamamagitan ng mas malumanay at patagong (subtle) pamamaraan at pagmamanipula sa isang bansa. Layunin nitong patatagin ang pamumuhunan, pigilin ang pagkamit ng tunay na kalayaan, at kunin ang mas malaking kita mula sa negosyo. Palakasin pa nito ang imperyalismo sa usaping pang-ekonomiya, pulitika, ideolohiya, at militar na paninindigan ng isang bansa.

Isa sa maituturing na pinakamahalagang sangkap ng sistemang neo-kolonyalismo ay ang pagkakaroon nito ng makabagong pamamaraan para sa pagluluwas ng pamumuhunang industriyal at pinansyal. Kabilang dito ay ang pagbuo ng iba’t ibang uri ng lipunan at kumpanya, pandaigdigan at pampribadong pondo, pagkakaroon ng mga korporasyon at konsoryum (samahan ng mga namumuhunan), pagsisiguro ng pamumuhunan, paglalaan ng mga pautang na makakatulong hindi lamang sa nangangailangan kundi magbibigay rin ng sapat na tubo para sa magpapahiram, at iba pa.

Ang mga imperyalista ay nakatuon sa kita ng kapital na kanilang inilagay sa mga negosyo ng papaunlad ng mga bansa. Ang mga kumpanya ng langis ang kadalasang kumikita ng malaki lalo na sa kanlurang Asya, Venezuela, Cambodia, Argentina, Brazil, Bolivia, at Aprika. Isa pang pamamaraan ay ang pagluluwas ng puhunan sa pamamagitan ng paggawa ng mga internal at pribadong kumpanya upang makagawa ng konsorsyum at makakuha ng mas magandang kundisyon sa negosyo sa papaunlad na mga bansa. Halimbawa nito ay ang Atalantic Community Development Group for LATIN America (ADELA) na itinayo ng 120 pribadong kumpanya at mga bangko ng kanlurang Europa, USA, Canada at Hapong na ang layunin ay magbibigay ng pondo sa mga bansang Brazil, Ecuador, Nicaragua at Chile.

6. Mga Instrumento O Uri ng Neo-kolonyalismo

Ang mga instrumentong ginamit ng neo-kolonyalismo upang makuha nito ang gusto sa malalayang bansa ay kinabibilangan ng mga uring pang-ekonomiya at pangkultura. May mga pagkakataong ginamit din ang militar at ang mga pailalim na gawain ng mga institusyong pang-espiya.

1. Ekonomiko- napalaganap ito sa pamamagitan ng kunwaring tulong tungo sa pagpapaunlad kalagayang pangkabuhayan ng bansa, ngunit sa katotohanan ay nakatali na ang bansang tinutulungan sa patakaran at motibo ng bansang tumutulong.

2. Kultural- sa anyong ito ay nabago ang ating pananaw sa mga bagay na likas na angkin ng bansa. Dala ng mga ipinakilala ng mga dayuhan. Nagkaroon ng pagbabago ang ating buhay. Higit na pinahahalagahan ang musika, palabas, babasahin ng mga dayuhan.

Nagbigay ng masamang epekto sa mga Pilipino ang pagpapairal ng wikang Ingles bilang wikang gagamitin sa mga paaralan. Itinuro ng kabihasnan at kasaysayan ng mga

Amerikano kaya napabayaan ang sariling kalinangan at maging ang sariling wika. Ang mga ito ang ilan sa naging ugat upang magtaglay ang mga Pilipino ng kaisipang kolonyal na pumupuri at dumarakila sa anumang bagay na gawa ng Estados Unidos at pagsasantabi sa mga bagay na gawa sa sariling bayan. Bahagi rin ng neo-kolonyolistang kultural ang pagpasok ng iba’t ibang pagkaing Amerikano na ngayo’y palasak na sa panlasang Pilipino – hotdog, hamburger, at mansanas, na ipinagpalit na sa katutubong mga pagkaing tulad ng kalamay, puto, latik, ginataan, bibingka at marami pang iba. Maging ang mgapananaw ng mga Pilipino sa buhay ay nabahiran na rin ng imperyalismo. Naghangad ang mga Pilipino ng pagkakaroon ng mga materyal na bagay na siyang batayan ng katayuan sa lipunan. Sa pananaw ng mga katutubong pinunong pampulitika at pang ekonomiya, nakauganay ang pambansang o pansariling nilang interes sa interes ng mga neo-kolonyalista. Dahil dito, madaling impluwensyahan nitong huli ang una upang gawin ang mga hakbang na nais nila.

Dayuhang Tulong o Foreign Aid

Ilang instrumento ng mga neo-kolonyalista ang napakaloob sa tinatawag na dayuhang tulong (foreign aid) – pang-ekonomiya, pangkultura, at pangmilitar. Sa Unang malas ay mga tulong na walang kondisyon, tulad ng pamimigay ng gatas sa mga bata at pamamahagi ng libreng aklat ay may kapalit. Kung titingnan maigi, ang mga tulong na ibinigay ng Estados Unidos ay napunta rin sa mga negosyanteng Amerikano.

Maging ang tulong militar ng Estados Unidos ay hindi rin libre. Ang ipinamimigay na mga kagamitang militar ay mga surplus na lamang.

Dayuhang Pautang o Foreign Debt

Anumang pautang na ibigay ng International Monetary Fund (IMF/WORLD BANK) o ng Estados Unidos ay laging may mga kondisyon. Isa na rito ang mga kondisyon. Kabilang sa mga kondisyon ang pagbubukas ng ekonomiya sa dayuhang pamumuhunan at kalakalan, pagpapababa ng halaga ng salapi at pagsasaayos ng sistema ng pagbubuwis. Kung hindi sundin ang mga kondisyon, hindi makautang ang umuutang. Dahil dito, hindi rin makaahon sa utang ang mahihirap na bansa. Debt trap ang itinawag dito.

Lihim na Pagkilos (Covert Operation)

Kung hindi mapasunod nang mapayapa, gumawa ng paraan ang mga neokolonyalista

upang guluhin ang isang pamahalaan o ibagsak ito nang tuluyan.

7. Epekto ng Neo-kolonyalismo

Maraming naging epekto ang neo-kolonyalismo sa mga bansang sinakop at pinagsamantalahan nito.

1. Over Dependence o Labis na Pagdepende sa Iba Malinaw na umasa ng labis ang mga tao sa mga mayayamang bansa lalung-lalo na sa may kaugnayan sa United States.

2. Loss of Pride o Kawalan ng karangalan Sanhi ng impluwensya ng mga dayuhan, nabuo sa isipan ng mga tao na lahat ng galing sa kanluran ay mabuti at 14 magaling, na siyang dahilan kung bakit ang tao ay nawalan ng interes sa sariling kultura at produkto.

3. Continued Enslavement o Patuloy na Pang-aalipin Totoo ngang ang mga umuumlad na bansa ay malaya sa prinsipyo, ngunit sa tunay na kahulugan ng salitang kalayaan, ang mga maliliit na bansa ay patuloy pa ring nakatali sa malakolonyal at makakapitalistang interes ng kanluran. Ang lahat ng aspekto ng kabuhayan ay kontrolado pa rin ng kanluran.

WALA LANG!: Waray Makakapabulag

WALA LANG!: Waray Makakapabulag: I Waray makakapabulag ha akon han gugma mo Waray makakapabulag ha akon han gugma mo Bisan pa an kamatayon, kakurian ngan kasakitan Waray...

Waray Makakapabulag

I
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo
Bisan pa an kamatayon, kakurian ngan kasakitan
Waray gahum makakapabulag  han gugma mo

II
Saad mo Oh Diyos ako pirmi  mo bantayan
           nga diri mo ako bayaan
Baraan nga anghel han kalangitan
           ira ako gin panalipdan
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo......

III
An maloloy-on mo nga kamot
An kinabuhi ko gin tapod
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo......
An kasing-kasing ko ha imo la
Akon Hesus ikaw gud la
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo

(Repeat II, then III)
instrumental (adlib) then III...

finale'
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo