MAPINIT HARUPOY

E-
             Am
Mapnit harupoy

An hangin amihan
                                                      E
Nga nag halothot han tagsa nga dughan

Hi Jesus natawo, nga aton Ginoo
                                                       Am-E
Didto hiton bungto ha Belen nga bando


                   Am
Tolo ka hadi-an hira nag-usyoso
                       A                            Dm
Kon matuod adto nga hi Jesus natawo
                                        Am
Ira gud nakita han ira mga mata
                     E                                  Am
Nga dida nahidga an Diosnon nga Bata


Chorus:
A
An mga anghel ha langit
             F#                    Bm
Nagsisingba ug nag-aawit
                          A
Nagsasayaw, nagdadayig
E                                A-E
Kay natawo an Ginoo
A
Igin halad hadton verbo
              F3                 Bm
Kay natawo hi Jesucristo
                                A
Nagsisimba an bug-os nga mundo
               E                      A
Han katawo han aton Ginoo

(Repeat Chorus)

A
Maglipay kita ngatanan
            F#                    Bm
Humuhunong ha kalibutan
A
Kay natawo na an gamhanan
         E
Si Jesus an iya ngaran

A                                       F#           Bm
Jesus nga matam-is nga waray sanglit
                    E                          A
Nga nakakalipay han tuna ug langit
                                         F#            Bm
Bukad nga inulpot nga waray hin dum-it
                  A                E               A
Ug gin dadayaw ka han mga angheles

         E
An tawo pamuro-boota
                         A
An nakaturog pukawa
         E
Ha belen basi kumita
               E                      A
Hadton matahom nga bata.

HAYAAN Chords and Lyrics

Intro: G – D – Em – C – D – D7
S – Ballad 
T- 75 

   G           D          Em
Hayaan mong sabihin kong muli sa iyo
     C                   Bm     Em 
Ang tanging nilalaman ng puso ko
     C       D              Bm         Em
Bagama’t ang diwa ko’y di gaanong tumutugon
    Am          F            D7
Sa himig ng dasalin kong ito

  G            D           Em
Hayaan mong sabihin kong muli sa iyo 
     C        D          Bm     Em
Ang tanging ninanais ng buhay ko

     C      D          Bm          Em
Bagama’t sa wari ko’y ito’y balatkayo
      Bm           D7               G
Huwag sanang damdamin ang karupukan ko

    C       D    B7            Em
MInahal mo ako nang walang hanggan
    C                   Am                          D7
Uulitin kong muli at sana’y ‘yong madamang mahal kita
    G               B7
Kinulayan mo Yaring daigdig
    Em      E7         C
Binigyang sigla ang bawat luha
   Am        Bm      
Labis-labis ang pag-ibig 
    Em       C    D
Na sa aki’y dulot mo (1,2 Koro)
              G
Coda: Mahal kita

Neokolonyalismo

1. Ang kolonyalismo ay ang tuwirang pananakop ng isang bayan sa iba pa upang mapagsamantalahan ang yaman nito o makuha rito ang iba pang pangangailangan ng mangongolonya. Ang kolonyalismo ay madalas na naihahalintulad sa Imperyalismo ngunit ang dalawa ay mayroong pagkakaiba."Maaaring magsilbing baseng pangkalakal o pangmilitar ang kolonya"

2. Niyokolonyalismo ay di-tuwirang pagkontrol sa isang malayang bansa ng isang makapangyarihang bansa.

3. Ano ang mga uri ng niyokolonyalismo?

Isa na rito ang pamamaraan sa pagbabahagi ng Edukasyon. And status ng ating edukasyon sa bansa'y buhat pa sa mga Amerikano. Tinuturuan tayo ng Ingles, magi na ang kanilang mga kultura upang sabihin ng masarap mamuhay doon, do gaya dito sa ating bansa.

Isa lamang ito sa mga iba't-ibang ehemplo ng neokolonyalismo.

Isa na rito ang pamamaraan sa pagbabahagi ng Edukasyon. And status ng ating edukasyon sa bansa'y buhat pa sa mga Amerikano. Tinuturuan tayo ng Ingles, magi na ang kanilang mga kultura upang sabihin ng masarap mamuhay doon, do gaya dito sa ating bansa.

Isa lamang ito sa mga iba't-ibang ehemplo ng neokolonyalismo.

4. Ano ang katibayan ng neokolonyalismo?

·         tambakan ng sobrang produkto. 

·          tagasuplay ng lakas paggawa. 

·          tambakan ng mga toxic waste. 

·         karugtong ng maka-kanluraning kultura. 

·         pinagkukunan ng likas na yaman.

5.  Ang Pamamaraan ng Neo-kolonyalismo

Pagkatapos ng ikalawang Digmaang Pandaigdig, lumitaw ang makabagong uri ng pananakop upang mapanatili ang kanilang kapangyarihan, ito ay ang neo-kolonyalismo at interbensyon.

Ang neo-kolonyalismo ay nangangahulugan ng bago at ibang uri ng pagsasamantala sa mahihirap na bansa. Sa pag-aaral ng agham-pampulitika, ang neo-kolonyalismo ay patungkol sa pananatili ng kontrol ng isang dating kolonyalista. Ito ay sa pamamagitan ng mas malumanay at patagong (subtle) pamamaraan at pagmamanipula sa isang bansa. Layunin nitong patatagin ang pamumuhunan, pigilin ang pagkamit ng tunay na kalayaan, at kunin ang mas malaking kita mula sa negosyo. Palakasin pa nito ang imperyalismo sa usaping pang-ekonomiya, pulitika, ideolohiya, at militar na paninindigan ng isang bansa.

Isa sa maituturing na pinakamahalagang sangkap ng sistemang neo-kolonyalismo ay ang pagkakaroon nito ng makabagong pamamaraan para sa pagluluwas ng pamumuhunang industriyal at pinansyal. Kabilang dito ay ang pagbuo ng iba’t ibang uri ng lipunan at kumpanya, pandaigdigan at pampribadong pondo, pagkakaroon ng mga korporasyon at konsoryum (samahan ng mga namumuhunan), pagsisiguro ng pamumuhunan, paglalaan ng mga pautang na makakatulong hindi lamang sa nangangailangan kundi magbibigay rin ng sapat na tubo para sa magpapahiram, at iba pa.

Ang mga imperyalista ay nakatuon sa kita ng kapital na kanilang inilagay sa mga negosyo ng papaunlad ng mga bansa. Ang mga kumpanya ng langis ang kadalasang kumikita ng malaki lalo na sa kanlurang Asya, Venezuela, Cambodia, Argentina, Brazil, Bolivia, at Aprika. Isa pang pamamaraan ay ang pagluluwas ng puhunan sa pamamagitan ng paggawa ng mga internal at pribadong kumpanya upang makagawa ng konsorsyum at makakuha ng mas magandang kundisyon sa negosyo sa papaunlad na mga bansa. Halimbawa nito ay ang Atalantic Community Development Group for LATIN America (ADELA) na itinayo ng 120 pribadong kumpanya at mga bangko ng kanlurang Europa, USA, Canada at Hapong na ang layunin ay magbibigay ng pondo sa mga bansang Brazil, Ecuador, Nicaragua at Chile.

6. Mga Instrumento O Uri ng Neo-kolonyalismo

Ang mga instrumentong ginamit ng neo-kolonyalismo upang makuha nito ang gusto sa malalayang bansa ay kinabibilangan ng mga uring pang-ekonomiya at pangkultura. May mga pagkakataong ginamit din ang militar at ang mga pailalim na gawain ng mga institusyong pang-espiya.

1. Ekonomiko- napalaganap ito sa pamamagitan ng kunwaring tulong tungo sa pagpapaunlad kalagayang pangkabuhayan ng bansa, ngunit sa katotohanan ay nakatali na ang bansang tinutulungan sa patakaran at motibo ng bansang tumutulong.

2. Kultural- sa anyong ito ay nabago ang ating pananaw sa mga bagay na likas na angkin ng bansa. Dala ng mga ipinakilala ng mga dayuhan. Nagkaroon ng pagbabago ang ating buhay. Higit na pinahahalagahan ang musika, palabas, babasahin ng mga dayuhan.

Nagbigay ng masamang epekto sa mga Pilipino ang pagpapairal ng wikang Ingles bilang wikang gagamitin sa mga paaralan. Itinuro ng kabihasnan at kasaysayan ng mga

Amerikano kaya napabayaan ang sariling kalinangan at maging ang sariling wika. Ang mga ito ang ilan sa naging ugat upang magtaglay ang mga Pilipino ng kaisipang kolonyal na pumupuri at dumarakila sa anumang bagay na gawa ng Estados Unidos at pagsasantabi sa mga bagay na gawa sa sariling bayan. Bahagi rin ng neo-kolonyolistang kultural ang pagpasok ng iba’t ibang pagkaing Amerikano na ngayo’y palasak na sa panlasang Pilipino – hotdog, hamburger, at mansanas, na ipinagpalit na sa katutubong mga pagkaing tulad ng kalamay, puto, latik, ginataan, bibingka at marami pang iba. Maging ang mgapananaw ng mga Pilipino sa buhay ay nabahiran na rin ng imperyalismo. Naghangad ang mga Pilipino ng pagkakaroon ng mga materyal na bagay na siyang batayan ng katayuan sa lipunan. Sa pananaw ng mga katutubong pinunong pampulitika at pang ekonomiya, nakauganay ang pambansang o pansariling nilang interes sa interes ng mga neo-kolonyalista. Dahil dito, madaling impluwensyahan nitong huli ang una upang gawin ang mga hakbang na nais nila.

Dayuhang Tulong o Foreign Aid

Ilang instrumento ng mga neo-kolonyalista ang napakaloob sa tinatawag na dayuhang tulong (foreign aid) – pang-ekonomiya, pangkultura, at pangmilitar. Sa Unang malas ay mga tulong na walang kondisyon, tulad ng pamimigay ng gatas sa mga bata at pamamahagi ng libreng aklat ay may kapalit. Kung titingnan maigi, ang mga tulong na ibinigay ng Estados Unidos ay napunta rin sa mga negosyanteng Amerikano.

Maging ang tulong militar ng Estados Unidos ay hindi rin libre. Ang ipinamimigay na mga kagamitang militar ay mga surplus na lamang.

Dayuhang Pautang o Foreign Debt

Anumang pautang na ibigay ng International Monetary Fund (IMF/WORLD BANK) o ng Estados Unidos ay laging may mga kondisyon. Isa na rito ang mga kondisyon. Kabilang sa mga kondisyon ang pagbubukas ng ekonomiya sa dayuhang pamumuhunan at kalakalan, pagpapababa ng halaga ng salapi at pagsasaayos ng sistema ng pagbubuwis. Kung hindi sundin ang mga kondisyon, hindi makautang ang umuutang. Dahil dito, hindi rin makaahon sa utang ang mahihirap na bansa. Debt trap ang itinawag dito.

Lihim na Pagkilos (Covert Operation)

Kung hindi mapasunod nang mapayapa, gumawa ng paraan ang mga neokolonyalista

upang guluhin ang isang pamahalaan o ibagsak ito nang tuluyan.

7. Epekto ng Neo-kolonyalismo

Maraming naging epekto ang neo-kolonyalismo sa mga bansang sinakop at pinagsamantalahan nito.

1. Over Dependence o Labis na Pagdepende sa Iba Malinaw na umasa ng labis ang mga tao sa mga mayayamang bansa lalung-lalo na sa may kaugnayan sa United States.

2. Loss of Pride o Kawalan ng karangalan Sanhi ng impluwensya ng mga dayuhan, nabuo sa isipan ng mga tao na lahat ng galing sa kanluran ay mabuti at 14 magaling, na siyang dahilan kung bakit ang tao ay nawalan ng interes sa sariling kultura at produkto.

3. Continued Enslavement o Patuloy na Pang-aalipin Totoo ngang ang mga umuumlad na bansa ay malaya sa prinsipyo, ngunit sa tunay na kahulugan ng salitang kalayaan, ang mga maliliit na bansa ay patuloy pa ring nakatali sa malakolonyal at makakapitalistang interes ng kanluran. Ang lahat ng aspekto ng kabuhayan ay kontrolado pa rin ng kanluran.

WALA LANG!: Waray Makakapabulag

WALA LANG!: Waray Makakapabulag: I Waray makakapabulag ha akon han gugma mo Waray makakapabulag ha akon han gugma mo Bisan pa an kamatayon, kakurian ngan kasakitan Waray...

Waray Makakapabulag

I
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo
Bisan pa an kamatayon, kakurian ngan kasakitan
Waray gahum makakapabulag  han gugma mo

II
Saad mo Oh Diyos ako pirmi  mo bantayan
           nga diri mo ako bayaan
Baraan nga anghel han kalangitan
           ira ako gin panalipdan
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo......

III
An maloloy-on mo nga kamot
An kinabuhi ko gin tapod
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo......
An kasing-kasing ko ha imo la
Akon Hesus ikaw gud la
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo

(Repeat II, then III)
instrumental (adlib) then III...

finale'
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo
Waray makakapabulag ha akon han gugma mo

All Sweetness

Don't cry because it's over. Smile because it happened. I guess that’s all I needed to do, to be thankful that somewhere in my life, you happened. I met you, I was happy. We were together, my dream came true. You loved me, my life was colored like a rainbow. You left me, I died. In all the things that I could never forget, it was your name – PAMELA.

It was somewhere in July that I happened to bumped you on your way with friends. I said sorry but you smiled. The crazy thing was I was stunned, a smile of an angel. Heaven must be good to me I thought. Nothing, yes, I did nothing but looked at you walked away. I really did saw heaven’s beauty that day. You were an Angel. My friend tapped my shoulder and asked me what’s wrong. I was supposed to point at you but you were completely gone. So I said it was nothing.

I asked all my friends if they know you, describing your smile and beauty. But they said I must be joking, crazy or something. Beauties here in town were no angel they said. I thought maybe you’re from other town or heaven maybe? Well, friends are friends and serious stuffs are jokes. What I did was I bought them food, and it was effective. I got your name – PAMELA. Oh yes, sounded heavenly to me.

Searching for you within the crowd was not easy. It’s like searching a raindrop in the sea. It was impossible. I felt hopeless. But one day, instead of me finding you, you found me. It was acquaintance party that day. And I really don’t have any idea why it happened but I was thankful did. I was thinking not to attend the party but you called me by name and I was like, “oh my God, she knows my name? I can’t believe it! Heaven knows it all really.” Oh yeah, that kind of a reaction thing. Without a doubt, of course I am a guy and I should be the one asking and starting things out, I took my chances to lead the way. I asked you if you could go out with me that night and you agreed. We were at the party for a while but we decided to go somewhere else. Some place to hear ourselves.  And we really heard ourselves quite well.

It was my first time in town to be out so late and spending a night with a stranger. A stranger that I never thought could made me feel different. I was so comfortable. I was happy. I was myself. I was me. I reckoned you were the sweetest thing that ever happened to me. It’s all in your name – PAMELA means “all sweetness.”

What can I say? Well, I stopped believing that fairy tales exist a long time ago. But with you, you made me believe them again, that fairy tales exist in real life. I just have to open my heart. As the say, “it is only by the heart that one can see rightly, what is essential is invisible to the eye.” I know that life is not a fairy tale, that is, and you don't always have happy endings. But you can make the best of what you do have and accept it for what it is, and just keep living. That’s all you can do. That’s all I can do. And that’s what I did.

If all the days are all the same, today might as well be just like any ordinary day. There are happy days and lonely days, but that’s what makes a single day special. How can we know that a day is special without the lonely days? I believe that those days we spent together were special ones. I’ve known that when you left and went to were you really belong, to heaven. You were an angel after all.

I’ve been through many heart breaks in my life. But when you left? I felt different. I know we haven’t spent a long time with each other but I felt I’ve never been heart broken. The truth is my heart grows stronger, bigger, and happier. And if ever our roads will cross again one day? I would like to believe that this time, we are stronger; we are more grown up, and we know better. And that would be the time that we are not going to let each other go again. It may be when you come back here on earth, or I go there with you in heaven. I am not crying because it’s over. I am happy and smiling because it happened. I guess that’s all I needed to do, to be thankful that somewhere in my life, you happened.

Marie Frans

Beybilab, ini nga aton paghigugmaay
in diri gud la talaga harumamay
bisan kun kita in usahay harayoay
nakakaabat gihap hin guti nga kalipay.

tulo na ka bulan an naglabay
kun diin hinatag mo an imo baton nga mahusay.
an matamis nga "OO" nga diri la harumamay
nga nagpatikang hin relasyon nga maupay.

karuyag ko la humangyo hin psyensya nga gutiay
kun ako man in na busy ha mga adlaw nga naglabay.
diri ini pagtuyo nga dumistansya harayoay
kundi in pag-andam hin kabobwason nga tuhay.

dako nga salamat na kita in nagkakaintindihay
bisan may naabot nga mga away nga gutiay.
pero iton akon kabaraka diri la harumamay
salit gusto ko resulbahon dayon para kita in matuhay.

dako nga salamat han pag-intindi nga lus-ay
pati paghigugma ngan pagtapod nga madakoay.
ako in nagsisiring nga titipigan ko hin maupay
para magkaupod pa kita hin panahon nga maihaay.

MALIPAYON NGA PAGSALIN-UROG HAN ATON IKA-OTSINTA Y NWEBE KA ADLAW NGA PAGSIHIGUGMAY!  UNTA IN MAGPABILIN, NGAN MAGPADAYON PARA HIN ATON MAUPAY NGA KABUBWASON.